Cumhuriyet'ten önce insanımızda okur-yazarlık oldukça azdı! Cumhuriyet ile beraber hummalı bir seferberlik yapıldı ama Prusya ekolü olduğu için her ne kadar okuma-yazma oldukça yaygın hale getirilmiş olsa da okuma alışkanlığı kültüre yerleşemedi ve fazla kök salamadı...
Şimdiye kadar! 'Neden' veya 'Nasıl' gibisinden sorular sorarsanız şaşırmayacağım! 'Köy Enstitülerini TikTok yeniden açtı' veya 'Köy Enstitüleri TikTok'ta yeniden açıldı' şeklinde cümleler kullanırsam tahminen cevabınız argo tabirle 'Sarhoş musun' veya 'Aklını peynir-ekmekle mi yedin' olacaktır! Ama inanın böyle!
Orjinal Gutenberg Matbaası çıktığında da ilk basılan şeyler çoğunlukla porno ve sansasyon idi; bugünkü basın-yayın kalitesini elde etmemiz oldukça uzun sürmüştü... Ayrıca orjinal Gutenberg zamanında da kitapların oldukça ucuzlaşmasının beyni tembelleştireceği konuşuluyordu; bugünkü endişeler ile kabaca aynı!
Esas mesele kopyaların maliyetinin oldukça düşmüş olması! Bugün sansür var ama orjinal Gutenberg zamanında yok muydu? Okur-yazarlık; İlerleme ve Gelişmenin olmazsa olmazıdır! Dediğim gibi ülkemizde fazla okur-yazarlık şimdiye kadar yoktu; ama sosyal medya kullanımı nufusa oranla oldukça yüksek! Seviyenin oldukça düşük olduğundan yakınabilirsiniz ama bir yerlere gelinmesi de zaman isteyen bir şeydir! Oldukça gerilerden başladı bu yolculuk... Her şey çok hızlandı günümüzde ama hala o kadar da hızlanmadı...
Eskiden 200 sene süren bir süreç bugün 20 yılda oluyor olabilir ama 2 günde gene de olmuyor mesela...
Global Dijital Totaliterizm kazasız belasız atlatılabilirse insanoğlunun önü çok açık duruyor ama hiçbir şey bir günde olmaz! Rousseau ve Voltaire gibileri Fransız Devriminden önce Fransa'yı 100 sene boyunca kaynattı; Ekim Devriminden önceki 100 sene boyunca da Rusya kaynamıştı... Birçoklarının övgü ve ilhamla andığı Küba devriminin kökleri bile belki 50 seneden fazla öncesine gider... Lenin, devrimi görecek kadar yaşamayabileceğini düşünüyordu ama devrimi yapan oldu! Demişler ya 'Gecenin en karanlık anı gün doğmadan önceki andır' diye... Tıpkı güneş doğmadan önce yıldızların yavaş yavaş kaybolması gibi devrimler doğmaya başladığında eski sahipler gaddarlaştıkça gaddarlaşır! Dünyanın her yeri ve her zamanı için geçerlidir bu kural! Okur-yazarlığın ve okunacak materyallerin çok ucuzlaması yerleşik yapıları an itibariyle ciddi şekilde tehdit ediyor; bu tehdit küresel hegemonyalar için de öyle, 2-3 çocuğun olduğu bir çekirdek aile seviyesinde dahi öyle...
