Sevgili dostum.
Nasreddin Hocanın komşularından, ismine muamma Celal efendi diye biri varmış. Aldığını getirmez, verdiğini de istemezmiş. Bu yüzden ondan bir şey alanlar, hemen götürür ona bir şey verenler ise verdiklerinin peşine düşermiş. Yine de verdiğini almaya gidene, acelen ne daha işim bitmedi der, aldığını götürene de niye geç getirdin diye çıkışırmış. Kitap okumayı çok seven, hatta ver okuyumdan, kütüphane gibi kitaplığa sahip biriymiş. Aldığı kitapları ne götürürmüş ne de kimse istermiş. Celalli biri imiş ama çokta merhametli imiş. Kimseyi kırmaz, imece usulü yapılan her işe herkesten önce koşarmış. Meyveyi toplar bağda unutur, ekmeği yemez güneşte kurutur, çalışırken kendini bile unuturmuş. Kim ne isterse her şeyini verir, peşine bile düşmezmiş. Dünyada gözü yokmuş, ya da gözü tokmuş. Onu tanıyan onun yarım kalan işlerini tamamlar, ona belli bile etmezlermiş. Celal efendi hiç evlenmemiş, yıllarca yatalak annesine bakmış, annesinin vefatından sonra da evlenme yaşım geçti demiş ve kendini daha çok hayır işlerine adamış. Celal efendiyi böyle kabul etmiş, böyle bilmiş böyle yaşamışlar. Her camiye gidişinde, başkasının çarığını giyer diğer vakitte, biri benim çarığımı giydi diye, kıyameti koparırmış. O kıyameti koparırmış ama herkes o anı bekler, gülmekten kırılırmış. Sonra oda kabul eder, gülenlere katılırmış. Allah'tan yemenici Ahmed usta, kimsenin giyemeyeceği bir yemeni dikmiş de, Celal efendinin ayakkabı derdini çözmüş. O günlerde böyle biri yaşamış mı derseniz, bu günlerde böyle birinin yaşadığına şahit olduysam, o gün neden yaşanmış olmasın. Nasreddin Hoca, Akşehir'de kalmaya karar verince, biraz kenarda bahçeli bir ev yaptırıp oraya taşınmış. Boş zamanlarımda bahçeyle uğraşırım demiş. Halkın kadıyla pek işi olmadığından, hocada medresede ders vermeye, camide vaaz vermeye, halkın içinde dolaşmaya pek meraklı imiş. Halkın içinde sorun olursa, subaşı meseleyi dinler, Nasreddin Hoca’ya iletir, hoca insanların yanına gider yerinde dinler, orada iş uzarsa kadılığa sesler, orada çözermiş. Çok insan hocanın kadı olduğunu anlamaz, arabulucu hoca derlermiş. Kime ne lazımsa hocanın kapısını çalar, boş da dönmezmiş. Bunu fark eden Celal efendi hocaya gelerek, değirmende bir çuval unum var, eşeğini ver de unu alıp geleyim demiş. Hoca tamam demiş, eşeği vermiş. Fakat Celal efendi eşeği getirmemiş. Hoca eşeği almaya gitmiş, Celal efendi eşek nerede diye sormuş. Unu sarıların Mehmed’in kanısıyla getirdim, değirmenin önündeydi çıktım eşek yok, gelmedi mi eve demiş. Hoca, benim eşek benden de şakacıdır, bir yere saklanmış, beni bekler, demiş ve eve gelmiş. Sabah erkenden değirmenin yolunu tutmuş. Bakmış eşek değirmende, şükür demiş. Değirmenci, hocam Celal efendi kanıyı görünce eşeği unuttu, bende değirmene aldım, senin unlar hazır demiş. Eşek hocayı görünce sevincinden, orayı burayı karıştırmaya, hocanın üstünü başını yırtmaya başlamış. Değirmenci, hocam eşeğine sahip ol birazdan değirmeni yıkacak hoca, eşek şaka yapıyor birazdan geçer, sen sırtına bir çuval un at, eşekliğini hatırlasın demiş. Değirmenci unu yüklemiş, hoca ağzına torbayı takmış, eşek sakinlemiş. Gördün mü eşeğe eşek gibi davrandın mı itiraz etmiyor. Sırtına binmek istemiş eşek izin vermemiş, yaya geldik yaya gideriz demiş, eve doğru yola çıkmışlar. Fakat yürümekten yorulmuş, büyük bir kayanın üstüne oturmuş, unu da eşeğin sırtından alıp yanına koymuş. Eşek çayır çimen yayılırken aklına bir fikir gelmiş. Unu kendi sırtına bağlamış, eşeği taşın yanına getirip üstüne binmiş, eşek hiç fark etmeden Akşehir sokaklarına girmiş. Hocayı görenler gülmeye başlamış. Subaşı gelmiş, hocam bu ne hal, beni bu hale getiren eşek şakası, Celal efendiye verdim, ona bozuldu, benden intikam alıyor demiş. Eşeğe kavuştuk buna razıyız, Celal efendinin eşekliğini yap ama ona eşek bile verme demiş herkesi güldürmüş. Sen eşeği de unu da eve götür, ben bir şerbet içip kadılığa geçeyim demiş. İnsanlar etrafını sarmış, hocam bir şeyler anlat da hem ders alalım hem gülelim demişler. Eşekten mi başlayayım, insandan mı demişler, hocam fark etmez senin her halin, bizi hem güldürür hem düşündürür. O zaman eşekten başlayayım, Celal efendiden çıkıyım olmaz mı demiş, olur hocam demişler. Eşek bugün bana eşeğin iki günlük hayatını anlattı. Cemal efendi, dört çuval buğday atmış sırtına, götürür mü götürür, bir insan yüz kiloyu götürür mü götürür, ama elli elli götürmek, insanı yormaz. Eşeğe de yüz kilo doğru olandır. Beni sırtına almadı, unu sırtıma alıp bindim, eşek sanki yüz yirmi kilo biri binmiş gibi, sesini çıkarmadı, benim sırtımdaki, elli kilo eşekte olmama rağmen beni yordu. Bundan böyle eşeğe yüz kilodan fazla yük yüklemek yasak olacak. Eşeğe binecekse yükü sırtına alacak, eşeğin halinden anlayacak. İnsanlar hem gülmüş hem de hak vermiş. Celal efendiye gelince, sabah namazından sonra, uzak bir yere tahkikata giderken, beş on kişi, yeni açılan bir çukurun etrafına toplanmış, ver elini ver elini diye bağırıyorlar. Yanlarına gittim selam verdim, hayrola ağalar ne olur burada dedim. Kadı efendi bir adam bu çukura düşmüş, çıkamıyor ver elini diyoruz vermiyor, nasıl çıkaracağız, onu tartışıyoruz. Çukurun başına geldim ne göreyim, çukurda Celal efendi hemen seslendim, Celal efendi al elimi, elimi tutar tutmaz çekip çıkardım. Herkes şaşırdı, gülmeye başladılar. Senin ne işin var kuyuda, bu kuyunun ne işi var burada dedim. Celal efendi ablasına gidiyormuş, bu kuyuda yeni ev yapan birinin hela çukuru imiş, karanlıkta görmemiş içine düşmüş. Sesledim çukuru açanı, insanların geçtiği yere açmışsın dedim, hemen kapattırdım. Celal efendi hata yapar ama yanlış yapmaz, kimseye borçlu kalmak istemez, onurlu bir insandır. Ben denk gelmesem, kuyuyu açan gelene kadar o kuyudan çıkmaz, iyi ki ben denk geldim. Akşehir’de böyle hatalar yapıldığını göremezdim. Celal efendinin ve Sami efendi gibilerin bütün işlerinde yardım edecek ekip hazırladık, her gün takipteler, onlar bize Allah'ın emaneti, buna rağmen yine benden gelip eşek ister. Verdin mi hocam, Celal efendi kadılığa git, devletin eşekleri var, sana yardım edecek görevlide var desem de, bana, ben devleti meşgul etmem diye, ısrar ediyor. Beni de kadı olarak görmüyor. İnanın yine verecektim eşek gitmek istemedi, nasıl oldu hocam vaktiniz var mı? Anlatayım, namaza biraz zaman var. Kapı çaldı hatun kızım kapıyı açtı, bende bahçedeki çamaşır iplerini siliyordum. Birde baktım Celal efendi, hayrola Celal efendi buyur bir arzun mu var dedim. Hocam ablama bir şeyler götüreceğim, eşeği almaya geldim dedi. Celal efendi bir şey lazım olursa kadılıktan isteyeceksin, kadılıkta eşekte var, sana yardım edecek insanda. Hocam sen benim komşunsun, komşu dururken, niye kadılığa gideyim demez mi? Eşeği vermek değil, Celal efendiye eşeği ver, iki gün eşeği ara. Ne zaman versem, aynı sorunu yaşadım. Akşehir yormuyor, Celal efendi kadar. Baktım ısrar ediyor, eşek evde yok dedim. Bu arada eşek ikimizin de sesini duymuş olacak ki anırmaya başladı. Gülmeyin sonu daha güzel, Celal efendi ısrar ediyor, eşek beni sakın verme diye anırıyor. Celal efendi, Celal efendi, eşek şaka yapıyor evde yok dediysem yok, benim sözüme mi inanıyorsun, yoksa eşeğin sözüne mi? Beni verme diye bağırıyor, eşek istese bile, benim işim var veremem. Ne işin var hocam iplerle oyun oynuyorsun dedi. Görmüyor musun mübarek ipe un seriyorum dedim. Hocam alem adamsın ipe un serilir mi dedi. Sahi hocam ipe un serilir mi? iki gün eşek arattıran adama eşek verilir mi, vermeye niyetin yoksa cambaz olup üstünde bile yürürüm dedim. Gülmeyin dinleyin sonra gülersiniz. Hatun oradan seslendi kurudu mu, yok dedim daha işim bitmedi deyip, Subaşına havale ettim. Beni tehdit etti, neyle dersiniz, neyle hocam. Benim halimden anlayıp, bana eşek tahsis eden kadıya gitmedim, sana geldim seni kadıya şikayet edeceğim, ailecek benimle dalga geçtiniz demez mi, kime laf anlatıyorum, adam beni kadı olarak görmüyor. Gördünüz mü gülmekten konuşamıyorsunuz. Ömründe kadı görmemiş adama ne diyeyim. Subaşı gülmeye başladı, işaret ettim, Celal efendiyi yarın öğlen namazından sonra kadıya götür, beni şikayet etsin dedim. Hocam geldi mi? Geldi... Haftaya görüşmek üzere hoşça kalın, dostça kalın.
