Sevgili Yalovalılar!
Şehitlerimizi anma günlerinden biri olan 29 Nisan Kocadere Şehitlerini Anma Günü yaklaşıyor. Bu vesileyle sizlere Kocadere Şehitliği’nin yapımı ve resmi anma törenlerinin nasıl başladığını Haberci Gazetesi kupürlerinden, gazetenin kurucusu ve sahibi Rahmetli Hikmet Yurdagül’ün gayretlerinden bahsedeceğim.
Haberci Gazetesi kurucusu ve sahibi Merhum Hikmet Yurdagül, Kocadere Şehitliği’nin yapımı için büyük gayretler sarf etmiş, yardımcı olacak kurumlar arasında iletişimi sağlamış, kendini “Bu işe gönül veren Yalovalılardan biri” olarak tanımlamıştı. Şehitliğin yapımının 29 Nisan 1970 yılındaki törene yetişmesi için tüm işlerini bırakıp gecesini gündüzüne katan Merhum Hikmet Yurdagül, aynı zamanda sahibi olduğu Haberci gazetesi aracılığı ile Yalova kamuoyunu da bilgilendirmeyi sürdürmüştü. Kocadere köyünün bir ferdi gibi koşturan Merhum Hikmet Yurdagül, anıtın inşasının ardından yapılan ilk törenle birlikte katkısı olan herkese kendi köşesinden de şükranlarını sunuyordu. “SELAMLIYORUZ” diye başlık attığı yazısında şehitlerimizi, şehitlik için katkı sunanları ve şehitlerimizin ardından dua edenleri selamladığını ifade ediyordu. Buradan kendisine rahmet diliyor o günkü yazısını kamuoyuyla paylaşıyorum.
“SELAMLIYORUZ...
Kocadere’de, Yunan zulmüyle karşılaşan ve müdafaadan yoksun 830 vatandaşımızın kopillerin katline uğradıklarının acı hatırasına atfen bir şehitlik yapılmıştır.
Şehitliğin yapımında bir Yalovalı olarak taleplerimizi müspet karşılayarak maddi-manevi her türlü ilgi ve yardımları ile yanımızda olan, kuruluş ve müessese ile fertlere ayrı ayrı teşekkür ve minnet duygularımızı iletmek maddeten imkânsızdır.
Bu abidenin yapımında öncülük eden Türkiye Şehitlikleri İmar Cemiyeti başkanı Sayın Hasene Ilgaz, Kaymakam İskender Saltoğlu, Handere Bölük Komutanı Binbaşı Selahattin Şenyıldız, Nuh Çimento, Yunus Çimento Fabrikaları, Belediye Başkanı Rahmi Üstel ve teknisyen elemanları, Araştırma Enstitüsü mütehassıslarından Orhan Aksan, D.Ü.Ç Müdürü Nihat Çelikel, Termal İşletme Müdürü Asım Ahıska’ya gösterdikleri alakadan dolayı bu işe kendini veren Yalovalılardan biri olarak teşekkürü borç biliriz.
Hikmet Yurdagül
…
Haberci Gazetesi, 29 Kasım 1969
KOCADERE ŞEHİTLİĞİ YAPILIYOR.
Kemiklerle karışık Reşat altını bulundu.
Kaymakam Saltoğlu Anıtlar Derneği’ne teşekkür etti.
Yunan vahşetinin örneğini teşkil eden Kocadere şehitliğinin Türkiye Anıtlar Derneği’nce yapımına devam edilmektedir. Anıtlar Derneği’nin maddi yardımına Kocadereliler de bütün güçleri ile katılmaktadır.
Yeni yapılan şehitliğin inşaatını tetkik eden kaymakam İskender Saltoğlu, köylülerin çalışmalarından ötürü Muhtar Emin Aşık’a teşekkür etmiş, şehitlerimizin kemiklerinin toplandığı anıtın yapımına sebep olan Türkiye Anıtlar Derneği Sayın Hasene Ilgaz’a ve gösterdiği ilgiye minnettar olduğunu ifade etmiştir.
KEMİKLERİN NAKLİNDE REŞAT ALTINI BULUNDU
Yeni yapılan şehitlik inşaatındaki toprak hafriyatı ve kemiklerin toplanması sırasında kazıda Reşat altını bulunmuştur. Yaşlıların verdiği bilgiye göre, soyguncu Yunanlıların saldırısından çekinen bir Türk’ün bu Reşat altınını sakladığı ancak elbiseleriyle birlikte yakılınca kemiklerle birlikte reşatın da toprağa karıştığı söylenmektedir.
Muhtar Emin Aşık bu tek reşat altını iki yüz liranın üzerindedir. Biz gözü yaşlı kalbi buruk Kocadereliler olarak bu reşatı ecdadımızın bize kemikleri arasında sakladığı bir yadigâr olarak saklayacağız demiştir.
Diğer taraftan şehitliğin restoresi sırasında park ve çiçeklendirme işlemlerinin devlet üretme çiftliği ile araştırma enstitüsü uzmanlarınca yapılacağı memnuniyetle öğrenilmiştir.
…
HABERCİ GAZETESİ, 6 Aralık 1969
Kocadere Şehitliği yapımı için
NUH ÇİMENTO YARDIM EDİYOR.
“Öztopun, anıtın yanına çeşme yapılacak” dedi.
Yunanlılar tarafından diri diri yakıldıkları yerde yapımına başlanan şehitliğin inşaatı büyük bir hızla devam etmektedir.
İlk olarak Hereke’deki Nuh Çimento Sanayii yetkilileri bu kampanyaya memnunlukla katılmışlar ve kendilerine müracaat istemişlerdir. Diğer taraftan Gazetemiz sahibi Hikmet Yurdagül ile görüşen İstanbul YSE Müdürü Alaattin Öztopuz da adı geçen şehitliğin ihtiyacını giderme amacıyla buraya YSE nin bir hizmeti olarak bir çeşmenin öncelikle yapılacağı ve 800 ırkdaşımızın manevi huzurlarında yapılan anma törenlerinin düzenlenebilmesi için Anıt’ın önünün yeteri şekilde ilk fırsatta asfaltlanacağını söylemiştir.
Kocadere Şehitliği’nin inşaatına Günaydın İnşaat Müessesi yeterli yardımı yapmıştır. Kocadere Muhtarı Emin Aşık özetle şunları söylemiştir:
“Yunan mezaliminin bütün korkunçluğu ile işlendiği Kocaderimizde atalarımız, ana baba ve ağabeylerimizin kemiklerini toprak altından çıkarmak ve onları layık bir yerde muhafaza bize düşen en kutsal görevdir.
Bizlerin bu çabasına katkıda bulunan büyüklerimize ve müesseselere Kocadere şehitlerinin evlatları olarak minnet duygularımızın iletilmesini Haberci Gazetesi’nden hassaten istiyoruz.” demiştir.
…
HABERCİ GAZETESİ, 16 Ocak 1970
29 Nisan’dan evvel bitecek
KOCADERE ŞEHİTLİK İNŞAATINA HIZ VERİLDİ.
Kocadere Şehitliği’nin yapımı ile ilgili çalışmalara aralıksız olarak devam edilmektedir. Türkiye Şehitleri Yapma ve Onarma Derneği İdare Kurulu’ndan bir heyet adı geçen köye gelerek çalışmaları yerinde izlemişlerdir.
Kaymakam İskender Saltoğlu’nun yakın ilgi gösterdiği inşaatın park işlerinin tedviri için Bahçe Kültürleri Araştırma ve Eğitim Merkezi’nden bir mütehassıs da bahçe planını hazırlamış ve şehitliğin parklandırma, çiçeklendirme çalışmasının adı geçen müessese tarafından yapılacağı öğrenilmiştir.
Parkın ışıklandırma işini de Handere Garnizonu, Belediye Elektrik İşletmesi ve Köy Elektrik Birliği müştereken yürütmektedir.
İlgililerin verdiği bilgiye göre Kocadere Şehitleri’ni anma günü olan 29 Nisan’a kadar inşaat tamamlanmış olacaktır.
…
HABERCİ GAZETESİ, 7 Mart 1970
29 NİSAN TÖRENLERİ İÇİN KOCADERE’DE HAZIRLIK BAŞLADI
Saltoğlu ve Garnizon Komutanı Dün Köyde Tetkik Yaptı.
Kocadere Köyü Şehitliği’ndeki çalışmalar bir hayli ilerlemiş olup 29 Nisan günü yapılacak olan ihtifalle ilgili programın hazırlıklarına girişilmiştir.
Öğrenildiğine göre Kaymakam İskender Saltoğlu’nun başkanlığındaki bir heyetin hazırlayacağı anma töreni programı, bu yıl, geçen yıllara nazaran daha parlak olacaktır.
Kaymakam İskender Saltoğlu beraberindeki Askerlik Şubesi Başkanı Albay Nurettin Masatçı ile Handere Garnizon Komutanı Binbaşı Selahattin Şenyıldık olduğu halde Kocadere Köyü’nde bir tetkik gezisi yapmışlardır.
Verilen bilgiye göre şehitlik inşaatının çalışmaları son safhaya gelmiş vilayet YSE Müdürlüğü de şehitlik önündeki gerekli bakım ve onarımı en kısa zamanda tamamlamış olacaktır. Diğer taraftan D.Ü. Ç Araştırma Enstitüsü ve Termal’in çiçekçilik uzmanları da Kocadere Şehitliği’nin park işlerini organize etmişlerdir.
…
HABERCİ GAZETESİ, 14 Mart 1970
Tünatos Sendikası Bayrakları Verdi
KOCADERE ŞEHİTLERİ’Nİ ANMA için program yapılıyor
Bu yıl askeri bir tören düzenlenecek.
Türkiye Şehitlikleri İmar Cemiyeti’nin ve Yalovalıların ilgisi neticesi inşa edilen Kocadere Şehitliği’nin açılışı bu yılki 29 Nisan Şehitleri Anma Günü yapılacaktır.
Şehitlikteki son çalışmaları yerinde bir kere daha tetkik eden Yalova Askerlik Şubesi yetkilileri, Kocadere Şehitliği’nin açılışından önce cumhuriyetimizin banisi Aziz Atatürk’ün bir büstünün de Kara Kuvvetleri’nden temin edilerek dikileceğini belirtmişlerdir.
Bu hususta Kocadere Turizm Derneği’nin talebini uygun bulan yetkililer gerekli işlemi yapmışlardır.
Diğer taraftan bölgedeki sosyal hizmetleri canlandıran Handere Bölük Komutanlığı da bu hizmete katılmış ve büstün tanzimi işine hız vermiştir.
Gerek garnizon Komutanılığı’nın ve gerekse Handere’nin bu tip hizmetlere önem vermesi Yalovalıların memnuniyetine sebep olmaktadır.
Öte yandan Yalova’nın tek güçlü işçi kuruluşu olan Tünatos Sendikası Yönetim Kurulu da Kocadere Şehitliği’ne üç adet milli bayrak hediye etmişlerdir.
Sendikanın bu örnek hareketini köylüler büyük bir memnuniyetle karşılamışlardır.
…
HABERCİ GAZETESİ, 04 Nisan 1970
Yunan Vahşetini Telin Maksadı İle
29 NİSAN İÇİN HAZIRLIK YAPILIYOR
Törene Kara- Hava-Deniz Kuvvetleri Katılacak
29 Nisan Kocadere Şehitlerini Anma Töreni ile ilgili hazırlık çalışmalarına kaymakam İskender Saltoğlu’nun başkanlığındaki komite devam etmektedir.
Bu cümleden olarak Garnizon Komutanı Albay Nurettin Masatçı, Handere Bölük Komutanı Binbaşı Selahattin Şenyıldız, Gazetemiz sahibi ve Belediye Meclis Üyesi Hikmet Yurdagül, 15. Kolordu Komutanı ile Adapazarı Tümen Komutanı ile Adapazarı Tümen Komutanlarını makamlarında ziyaretle programa katılmaları yolunda gerekli ricalarda bulunmuşlardır.
Diğer taraftan SEKA Genel Müdürlüğü de programın hazırlanması için gerekli yardımı sağlamıştır.
Öğrenildiğine göre bu yılki Şehitleri Anma Töreni’ne Kara, Hava ve Deniz kuvvetleri de iştirak edeceklerdir.
Kutlama programının tanzimi için Milli Eğitim yetkilileri, Gençlik Kuruluşları da çalışmaktadırlar.
Bu hafta yeni bir toplantı yapacak olan Kutlama Tertip Komitesi önümüzdeki günlerde programı açıklayacaktır.
Diğer taraftan İstanbul YSE Müdürü Alaattin Öztopuz da adı geçen şehitliğe modern bir çeşmenin yapılarak önünün asfaltı için gerekli emrini vermiş, asfalt ve çeşme inşaatı çalışmalarına devam edilmektedir.
…
HABERCİ GAZETESİ, 11 Nisan 1970
KOCADERE ŞEHİTLERİMİZ
Muhteşem Törenle Anılacak
Tertip Komitesi Dün Gölcük ve İzmit Garnizonlarını Gezdi.
29 Nisan Kocadere Şehitleri’ni Anma Töreni ile ilgili hazırlıklara devam olunmaktadır. Bununla ilgili olarak Kaymakam İskender Saltoğlu, beraberinde Garnizon Komutanı Albay Nurettin Masatçı, Handere Mühimmat Bölük Komutanı Binbaşı Selahattin Yıldız, Gazetemiz sahibi ve Belediye Meclis Üyesi Hikmet Yurdagül dün Gölcük Deniz Üs Komutanını ziyaretle, bu yıl ki anma törenine Deniz Kuvvetleri’nin de katılımını istemişlerdir.
Diğer taraftan 15. Kolordu’ya bağlı birlikler komutanını da ziyaret eden komite, önümüzdeki hafta içinde Belediye Başkanı Rahmi Üstel ile Milli Eğitim temsilcilerinin iştiraki ile bir toplantı daha yapacak ve bundan sonraki tören programını halka açıklayacaklardır.
Törene İstanbul Valisi Vefa Poyraz, Birinci Ordu Komutanı, !5. Kolordu Komutanı, Adapazarı Tümen Komutanı, Gölcük Deniz Üs Komutanları ile Karamürsel Üs Komutanları davet edilecektir.
Öğrenildiğine göre Kocadere önüne demirleyecek olan harp gemilerimiz halka gezdirilecektir.
…
HABERCİ GAZETESİ, 2 Mayıs 1970
Yunan vahşetini tel’in ettik.
KOCADERE ŞEHİTLERİMİZ PARLAK TÖRENLERLE ANILDI.
Merasime 2. Tümen Kumandanı Celil Gürkan da iştirak etti.
Yalova’ya giren Yunan işgal kuvvetleri ile yerli Rumların işbirliği yaparak katlettikleri şehitler yapılan parlak törenlerle anılmışlardır.
Rum kopillerinin o tarihte Yalova civarında işledikleri en büyük cinayetlerinden olan Kocadere faciasında, ırkdaşlarımız, dövülmek, süngülenmek ve yakılmak suretiyle öldürülmüşlerdir.
29 Nisan 1921 Kocadere faciasında yerli Rumların teşvik ve tertipleri neticesinde işgalciler, 830 Kocadereliyi katletmişlerdir.
Yunan mezaliminin korkunç sahnelerine duçar olan Kocadere’de Türkiye Şehitlikleri İmar Cemiyeti’nce yaptırılan Kocadere Şehitler Abidesi yine yapılan bir törenle açılmıştır.
Çarşamba günü saat 10.30 da köy okulu salonunda kabul resmi ile başlayan anma törenine Adapazarı 2. Tümen Kumandanı Tümgeneral Celil Gürkan, 15. Kolordu Bağlı Birlikler Komutanı Kurmay Albay Taha, İl Jandarma Komutan Muavini Albay Neclet Korul, Türkiye Şehitlikleri İmar Cemiyeti Başkanı Hasane Ilgaz, Yalova Garnizon Komutanı Albay Nurettin Masatçı, Handere Mühimmat Bölük Komutanı Binbaşı Selahattin Şenyıldız ve diğer davetliler katılmışlardır.
Törene iştirak edemeyen Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Haydar Sükan da Kaymakam İskender Saltoğlu’na gönderdiği telgrafta, Kocaderelilerin acılarını paylaştığını belirtmiştir.
Şehitlik önünde yapılan konuşmalarda hatipler, Yunan Mezalimini şiddetle tel’in etmişlerdir. Tören sırasında 2. Tümen uçaklarının yaptıkları gösteriler halkın heyecanını bir kez daha artırmıştır.
Şehitlikteki ihtifali müteakip Gölcük Deniz Üs Bandosu refakatinde Denizciler ve Handere Bölüğü ile öğrencilerin resmigeçidi halkın büyük tezahüratına sebep olmuştur.
Töreni müteakip köy camiinde kalabalık bir halk kitlesinin iştiraki ile mevlit okutularak Aziz Kocadere şehitlerimizin ruhları yâd edilmiştir.
…
