SAFFET ÇAM’IN YALOVA’YA BIRAKTIĞI MİRAS YENİDEN YÜKSELECEK
- 1903 yılında dünyaya gelen Hacı Saffet Çam, çocuğu olmadığı için sahip olduğu mal varlığını Yalova’nın çocuklarının eğitimine adadı. Kurduğu vakıf, yaptırdığı cami ve arsasını bağışladığı okul, bugün hala onun adını yaşatıyor..
Servetini kendisine değil, geleceğe bırakan Hacı Saffet Çam’ın en önemli miraslarından Saffet Çam Ortaokulu, depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle yıkılarak yeniden yapılacak. Öğrenciler bu süreçte Yalova Lisesi binasında eğitim görecek..
Haber / Zeynep TAŞTAN
Milli Mücadele yıllarında ailesinin kayıklarıyla İstanbul’dan Yalova’ya cephane taşıyan genç Saffet Çam, ilerleyen yıllarda Yalova’nın varlıklı isimlerinden biri oldu. Ancak o, sahip olduklarını kendisine değil, çocukların geleceğine bırakmayı tercih etti. Cami yaptırdı, okul için arsa bağışladı, mal varlığını eğitime hizmet edecek bir vakfa bıraktı. Şimdi ise onun Yalova’ya bıraktığı en önemli eğitim miraslarından Saffet Çam Ortaokulu, depreme dayanıksız olması nedeniyle yıkılarak yeniden yapılacak. Böylece Yalova’nın hafızasında onlarca yıldır yer alan bir yapı değişirken Saffet Çam’ın eğitim vasiyeti yeni bir binada yaşamaya devam edecek.
MİLLİ MÜCADELE YILLARINDA GENÇ BİR YALOVALI
1903 yılında dünyaya gelen Hacı Saffet Çam’ın yaşamı, Yalova’nın yakın tarihiyle iç içe geçti. Babası İsmail Ağa, 1920’li yıllarda Yalova ile İstanbul arasında yük taşımacılığı yapan ve biri 20, diğeri 12 tonluk iki yelkenli kayığa sahip olan Yalovalı bir kayıkçıydı. Büyük kayığı Saffet Çam’ın ağabeyi Fehmi Çam, küçük kayığı ise genç Saffet Çam kullanıyordu. Ancak bu kayıklar yalnızca ticaret için kullanılmadı. Milli Mücadele yıllarında İstanbul’dan Anadolu’ya silah, cephane ve askeri malzeme ulaştırılmasında da görev aldı. Tarihi kaynaklara göre İsmail Ağa ve oğulları, dönemin Yalova Kaymakamı ve Kuvayı Milliye Cephe Komutanı Demir Hulusi Bey’in bilgisi dahilinde İstanbul’dan getirilen askeri malzemeleri Yalova’nın Çatalburun bölgesine taşıdı. Fehmi Çam’ın askere alınmasının ardından iki kayığın sorumluluğunu da Saffet Çam üstlendi. Marmara’nın yabancı savaş gemileri tarafından kontrol edildiği son derece tehlikeli bir dönemde gerçekleştirilen bu taşımalar, Çam ailesinin Milli Mücadele’ye verdiği katkının da önemli bir parçası oldu.
VARLIK İÇİNDE AMA MÜTEVAZI BİR HAYAT
Cumhuriyet döneminde yaşamını Yalova’da sürdüren Saffet Çam, ailesinden kalan mal varlığını geliştirirken yıllar içerisinde Yalova’nın varlıklı isimlerinden biri haline geldi. Buna rağmen eşiyle birlikte gösterişten uzak ve mütevazı bir yaşam sürdüğü anlatılıyor. Çocuğu olmayan Saffet Çam için sahip olduğu taşınmazların ve birikiminin gelecekte ne olacağı önemli bir meseleydi. O ise mal varlığını kişisel bir miras olarak bırakmak yerine Yalova’nın çocuklarına, eğitime ve hayır hizmetlerine aktarmayı tercih etti. Bu düşünce, onun adını ölümünden onlarca yıl sonra dahi yaşatacak Hacı Saffet Çam Vakfı’nın temelini oluşturdu.
MAL VARLIĞINI EĞİTİME BIRAKTI
Hacı Saffet Çam Vakfı’nın kuruluş yılı bugün vakfın kurumsal kayıtlarında 1956 olarak belirtiliyor. Vakfın temel amacı ise Saffet Çam’ın sahip olduğu taşınmazların gelirlerinin eğitim amacıyla değerlendirilmesi ve özellikle maddi imkanı sınırlı öğrencilerin öğrenim hayatlarına destek olunmasıydı. Vakıf yönetiminin tek bir kişinin iradesine bağlı kalmaması için belediye başkanı, Milli Eğitim, Müftülük, mahalle muhtarlığı ve banka temsilcisinin yer aldığı çok taraflı bir yapı oluşturuldu. Saffet Çam’ın düşüncesi aslında oldukça açıktı: Taşınmazlar korunacak, doğru biçimde değerlendirilecek, buradan sürekli gelir elde edilecek ve bu gelir gelecek nesillerin eğitimine aktarılacaktı. Vakfın kuruluşuna ilişkin aktarılan bilgilere göre Saffet Çam, özellikle dar gelirli ancak başarılı ve yetenekli çocukların eğitimlerinin desteklenmesini istedi. Vakıf gelirlerinin bir bölümünün yaptırdığı caminin bakım ve onarımında kullanılması, camide görev yapan imam ve müezzine de destek sağlanması yönünde hükümler bıraktığı aktarılıyor.
YALOVA’YA İKİ BÜYÜK ESER BIRAKTI
Saffet Çam’ın bugün Yalova’da adını yaşatan en önemli iki eserinden biri Hacı Saffet Çam Camisi, diğeri ise Saffet Çam Ortaokulu oldu. Bugün Şehit Ömer Faydalı Caddesi üzerinde bulunan Hacı Saffet Çam Camisi, onun dini ve sosyal hayata verdiği önemin simgelerinden biri olarak yıllardır Yalovalılara hizmet veriyor. Cami yalnızca ibadet amacıyla değil, çocuklara yönelik dini eğitim faaliyetleriyle de Saffet Çam’ın adını yaşatıyor. Eğitim alanındaki en kalıcı adımı ise 1963 yılında geldi. Saffet Çam, dönemin eğitim yöneticileriyle yaptığı görüşmelerin ardından okul yapılmak üzere kendisine ait arsayı Milli Eğitim’e bağışladı. Daha sonra bu arazi üzerinde inşa edilen ve onun adını taşıyan okul, on yıllar boyunca binlerce Yalovalı öğrencinin eğitim gördüğü kurumlardan biri haline geldi. Saffet Çam Ortaokulu yönetimi ve öğrencileri de yıllar boyunca hayırsever Saffet Çam’ı Yalova Şehir Mezarlığı’ndaki kabri başında anmayı gelenek haline getirdi.
1969’DA HAYATINI KAYBETTİ, MİRASI YAŞAMAYA DEVAM ETTİ
Hacı Saffet Çam, 1969 yılında 66 yaşında hayatını kaybetti ve Yalova Şehir Mezarlığı’na defnedildi. Ancak onun ölümü, oluşturduğu hayır zincirinin sonu olmadı. Saffet Çam’ın vefatından sonraki dönemlerde vakfın faaliyetlerinde zaman zaman aksamalar yaşandığı, öğrenci burslarının bir dönem düzenli sürdürülemediği aktarılıyor. Vakfın geçmişine ilişkin bilgilere göre önemli dönüm noktalarından biri ise 1984 yılında yaşandı. O dönem Yalova Belediye Başkanı seçilen merhum Cengiz Koçal, belediye başkanının aynı zamanda vakıf başkanı olması nedeniyle vakfın yönetimini yeniden aktif hale getirdi. Mütevelli heyetini düzenli biçimde toplantıya çağıran Koçal döneminde vakfa ait arsaların değerlendirilmesi, taşınmaz gelirlerinin artırılması ve yeniden öğrencilere burs verilmesi yönünde çalışmalar gerçekleştirildi. Yıllar içerisinde vakfın arsaları, iş yerleri ve konutlardan oluşan mal varlığı Saffet Çam’ın vasiyetinde yer alan eğitim amacını sürdürebilmek için gelir kaynağı olmaya devam etti. Günümüzde de vakıf öğrencilere burs verirken eğitim, kültür ve sanat alanlarında yeni faaliyetler yürütüyor. 2025 yılında açılan yeni vakıf ofisinde 120 öğrenciye burs verildiği açıklanmıştı.
YALOVA’DA BİR TARİH DEĞİŞİYOR
Aradan geçen onlarca yılın ardından şimdi Saffet Çam’ın eğitim alanındaki en önemli mirasında yeni bir dönem başlıyor. Saffet Çam Ortaokulu binasında gerçekleştirilen teknik incelemelerin ardından yapının deprem güvenliği açısından uygun olmadığı belirlendi ve okulun ‘yık-yap’ kapsamında yeniden inşa edilmesi kararlaştırıldı. Böylece Yalova’da kuşaklar boyunca binlerce öğrencinin ders gördüğü, mezun olduğu ve anılar biriktirdiği köklü okul binası yıkılarak yerine yeni bir eğitim yapısı inşa edilecek.
VAKIF İLE KURUMLAR ARASINDA PROTOKOL
Okulun yeniden yapım sürecinin hukuki ve idari altyapısı da oluşturuldu. Yalova Valisi Dr. Ahmet Hamdi Usta’nın katılımıyla Hacı Saffet Çam Vakfı, Yalova İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Yalova İl Özel İdaresi arasında iş birliği protokolü imzalandı. Yalova Valiliği tarafından 14 Temmuz 2026 tarihinde yapılan resmi açıklamada, protokolün Saffet Çam Ortaokulu’nun yıkılarak yeniden inşa edilmesini kapsadığı belirtildi. Projeyle yalnızca yeni okul binasının yapılması değil, süreç sonunda Hacı Saffet Çam Vakfı’nın mevcut durumundan daha güçlü ve avantajlı bir yapıya kavuşturulması da hedefleniyor. Protokol aynı zamanda okul alanıyla bağlantılı vakıf haklarının korunması açısından da önem taşıyor. Böylece Saffet Çam’ın yıllar önce eğitim amacıyla bıraktığı mal varlığının ve vakfın haklarının yeni yapılaşma sürecinde kayba uğramadan korunması amaçlanıyor.
ÖĞRENCİLER GEÇİCİ OLARAK YALOVA LİSESİ’NDE
Yeni okulun yapımı süresince Saffet Çam Ortaokulu öğrencilerinin eğitimlerinin aksamaması için geçici yerleşim planı da hazırlandı. Yeni eğitim öğretim döneminde okulun, Yalova Lisesi’nin kullanımındaki ikinci binada faaliyet göstermesi planlandı ve söz konusu binaya Saffet Çam Ortaokulu tabelası da asıldı. Öğrenciler yeni okul tamamlanıncaya kadar burada eğitim görecek, ardından Saffet Çam’ın yıllar önce eğitim için bağışladığı alanda yükselecek yeni okul binasına dönecek.
BİNA DEĞİŞECEK, VASİYET DEĞİŞMEYECEK
Saffet Çam Ortaokulu’nun eski binasının yıkılması, Yalova’nın kent hafızasında önemli bir değişimi de beraberinde getirecek. Ancak değişmeyen bir şey var: Hacı Saffet Çam’ın eğitime bıraktığı miras. Milli Mücadele’nin zorlu yıllarında Yalova ile İstanbul arasında kayık kullanan genç Saffet’ten, bütün birikimini Yalova’nın çocuklarının geleceğine bırakan Hacı Saffet Çam’a uzanan hayat hikayesi, bugün bir camide, bir okulda ve onlarca yıldır öğrencilere destek sağlayan bir vakıfta yaşamaya devam ediyor. Çocuğu olmayan Saffet Çam’ın geride biyolojik bir nesli kalmadı; ancak eğitimine katkıda bulunduğu binlerce öğrenci onun manevi mirasının bir parçası oldu. Vakıf ve aile çevresinde aktarılan anlatılarda, Saffet Çam’ın vefatından önce mezarının kimsesiz çocuklara yakın bir yerde olmasını istediği de ifade edildi.
