Türkiye’nin önemli süs bitkileri üretim merkezleri arasında yer alan Yalova’da, 4 bin 849 dekar alanda yaklaşık 162 milyon adet süs bitkisi üretiliyor. Kent, orkide üretiminde ise Türkiye toplamının yüzde 99’unu karşılıyor.
- Kesme çiçekten iç ve dış mekan bitkilerine kadar geniş bir üretim çeşitliliğine sahip Yalova’da süs bitkileri sektörü, üretim, ihracat ve istihdam açısından tarım ekonomisinin önemli alanlarından birini oluşturuyor.
Haber / Zeynep TAŞTAN
Orkide üretiminde Türkiye toplamının yüzde 99’unu karşılayan kentte, sektör ihracat ve istihdam açısından da tarımsal üretimin önemli alanları arasında yer alıyor. Yalova, sınırlı tarım alanlarına rağmen iklim özellikleri, örtüaltı yetiştiriciliği imkanları ve büyük tüketim merkezlerine yakınlığıyla süs bitkileri üretiminde Türkiye’nin önde gelen illeri arasında bulunuyor. İl genelinde tarımsal üretimde seracılık önemli bir yer tutarken, süs bitkileri üretimi de Yalova tarımının başlıca faaliyet alanlarından birini oluşturuyor. Marmara Bölgesi’nin güney kıyısında yer alan Yalova’da tarım arazileri ilin toplam yüzölçümünün yaklaşık yüzde 27’sini oluşturuyor. Tarım alanlarının sınırlı olmasına karşın mevcut arazilerin yüksek katma değerli ürünlerin yetiştirilmesinde değerlendirilmesi, süs bitkileri ve örtüaltı üretimin kentte yoğunlaşmasını sağlıyor. İl genelindeki tarımsal üretimin yaklaşık yarısının sera ve örtüaltı alanlarda gerçekleştirildiği belirtilirken, bu alanlarda sebze yetiştiriciliğinin yanı sıra kesme çiçek, iç mekan ve dış mekan süs bitkileri üretimi de yapılıyor.
4 BİN 849 DEKARDA 162 MİLYON ADET ÜRETİM
Yalova’da süs bitkileri üretimi yıllar içerisinde aile işletmeleri ağırlıklı yapıdan daha büyük ve entegre üretim tesislerinin de yer aldığı bir sektör haline geldi. Kent genelinde 4 bin 849 dekar alanda yaklaşık 162 milyon adet süs bitkisi üretimi gerçekleştiriliyor. Üretim miktarı ve çeşitliliği bakımından Türkiye’de önemli bir konumda bulunan Yalova’da, kesme çiçeklerden iç mekan bitkilerine, dış mekan peyzaj ürünlerinden mevsimlik çiçeklere kadar geniş bir ürün grubu yetiştiriliyor. Kentte karanfil, cyclamen, pelargonium, petunya ve primula gibi türlerin üretimi öne çıkarken, farklı türlerde salon bitkileri, peyzaj bitkileri, fideler ve mevsimlik süs bitkileri de üretiliyor.
ORKİDE ÜRETİMİNDE TÜRKİYE’NİN YÜZDE 99’U YALOVA’DAN
Yalova’nın süs bitkileri sektöründe öne çıktığı ürünlerin başında orkide geliyor. Verilere göre Türkiye’de gerçekleştirilen orkide üretiminin yaklaşık yüzde 99’u Yalova’da yapılıyor. Seralarda kontrollü koşullar altında gerçekleştirilen orkide üretimi, Yalova’nın süs bitkileri alanındaki ürün çeşitliliğinin önemli bölümlerinden birini oluşturuyor. Kentte iç mekan süs bitkileri üretiminin yanı sıra belediyelerin, peyzaj firmalarının, konut projelerinin ve bireysel tüketicilerin taleplerine yönelik dış mekan bitkileri üretimi de gerçekleştiriliyor.
30’DAN FAZLA ÜLKEYE İHRACAT
Yalova’da yetiştirilen süs bitkileri yalnızca iç pazara sunulmuyor. Kentte faaliyet gösteren üretici ve firmalar tarafından çeşitli süs bitkileri Avrupa başta olmak üzere farklı ülkelere ihraç ediliyor. 2024 yılı verilerine göre Yalova’dan gerçekleştirilen süs bitkileri ihracatının yaklaşık 8 milyon 74 bin dolar seviyesinde olduğu, ihracatın bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 18 arttığı belirtiliyor. Yalova’da üretilen süs bitkilerinin 30’dan fazla ülkeye gönderildiği ifade edilirken, ihracata konu olan ürünler arasında kesme çiçekler, iç ve dış mekan süs bitkileri ile farklı peyzaj ürünleri bulunuyor.
BİNLERCE KİŞİYE İSTİHDAM SAĞLIYOR
Süs bitkileri sektörü Yalova’da tarımsal üretimin yanı sıra istihdam açısından da önemli bir faaliyet alanı oluşturuyor. Üretim, fide yetiştiriciliği, seracılık, paketleme, depolama, nakliye, pazarlama ve ihracat aşamalarında çok sayıda kişi sektörde doğrudan veya dolaylı olarak çalışıyor. Kentte küçük ve orta ölçekli aile işletmelerinin yanı sıra daha büyük üretim tesisleri de faaliyet gösteriyor. Özellikle kırsal bölgelerde gerçekleştirilen üretim, aile işletmelerinin tarımsal faaliyetleri içerisinde yer alıyor. Üretim süreci aynı zamanda lojistik, ambalajlama, tarımsal girdi, sera ekipmanları ve peyzaj uygulamaları gibi farklı sektörlerle de bağlantılı şekilde yürütülüyor.
ÖRTÜALTI ÜRETİM ÖNEMLİ PAYA SAHİP
Yalova’nın iklim şartları süs bitkileri üretiminde açık alan yetiştiriciliğinin yanında sera üretiminin de yaygınlaşmasını sağlıyor. Örtüaltı üretim sayesinde yılın farklı dönemlerinde ürün yetiştirilebiliyor ve üretim koşulları daha kontrollü şekilde sürdürülebiliyor. Seralarda sıcaklık, nem, sulama ve bitki besleme koşullarının kontrol edilebilmesi özellikle yüksek ekonomik değere sahip süs bitkilerinin üretiminde önem taşıyor. Kentte örtüaltı alanlar sebze üretiminin yanı sıra mevsimlik çiçekler, salon bitkileri ve farklı süs bitkilerinin yetiştirilmesinde kullanılıyor.
EĞİTİM VE TEKNİK ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR
Yalova’da süs bitkileri ve tarımsal üretimin geliştirilmesine yönelik eğitim çalışmaları da gerçekleştiriliyor. Yalova Üniversitesi ile mesleki ve teknik eğitim kurumlarında tarım, seracılık, peyzaj ve süs bitkileri alanlarına yönelik eğitim ve uygulama çalışmaları yürütülüyor. Mesleki eğitim kapsamında öğrencilerin seracılık, fidancılık, bitki yetiştiriciliği ve peyzaj uygulamaları konusunda teknik bilgi edinmelerine yönelik faaliyetler gerçekleştiriliyor. Tarım alanında faaliyet gösteren kamu kurumları tarafından da üreticilere yönelik bilgilendirme, eğitim ve destek programları uygulanıyor.
SERACILIĞA YÖNELİK DESTEKLER
Yalova İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından örtüaltı üretimin geliştirilmesine yönelik çeşitli çalışmalar yürütülüyor. Bu kapsamda üreticilere sera üst örtü materyali gibi tarımsal girdilerin sağlanmasına yönelik destek programları gerçekleştiriliyor. Desteklerle mevcut seraların yenilenmesi, üretim koşullarının iyileştirilmesi ve modern seracılık uygulamalarının yaygınlaştırılması amaçlanıyor. Üreticilere ayrıca bitki sağlığı, üretim teknikleri, hastalık ve zararlılarla mücadele ile tarımsal uygulamalar konusunda bilgilendirmeler yapılıyor.
SEKTÖRDE PLANLAMA VE PAZARLAMA BAŞLIKLARI ÖNE ÇIKIYOR
Yalova’daki süs bitkileri üretiminde üretim planlaması, iş gücü, teknik personel ihtiyacı ve pazarlama sektörün gündemindeki başlıklar arasında bulunuyor. Üretim miktarının ve çeşitlerin pazar talebine göre planlanması, işletmelerde standart üretim yöntemlerinin uygulanması ve kalite sürekliliğinin sağlanması sektör açısından ele alınan konular arasında yer alıyor. Özellikle dış mekan süs bitkileri üretiminde nitelikli iş gücü ve teknik uzman ihtiyacı üretim sürecinde önem taşıyor.
YENİ PAZARLAR VE SERTİFİKASYON
Yalova’dan Avrupa ve çevre ülkelere süs bitkileri ihracatı gerçekleştirilirken, sektörün dış pazardaki faaliyetlerinde ürün çeşitliliği, lojistik, sertifikasyon ve pazarlama süreçleri de önem taşıyor. Üreticilerin uluslararası standartlara uygun üretim yapması, ürünlerin sertifikalandırılması, lojistik imkanlarının geliştirilmesi ve dijital satış kanallarının kullanılması ihracat faaliyetlerinin başlıca çalışma alanları arasında bulunuyor. Yalova, mevcut üretim alanları, sera altyapısı, ürün çeşitliliği ve ihracat faaliyetleriyle Türkiye’nin süs bitkileri üretiminde öne çıkan illeri arasındaki yerini sürdürüyor.
