YALOVA’NIN KEKİĞİ ARAŞTIRMALARA KONU OLDU
Samanlı Dağları’nın eteklerinde yetişen kekik, Yalova’nın doğal bitki örtüsünde yer alırken kentte yürütülen bilimsel çalışmalara da konu oluyor. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nde geliştirilen kekik çeşitleri, verim ve uçucu yağ özellikleriyle kayıt altına alınıyor.
Haber / Zeynep TAŞTAN
Yalova’da Samanlı Dağları’nın eteklerinde, Elmalık köyü sırtları ve Höyüktepe çevresinde yetişen, yörede ‘Yalova kekiği’ olarak bilinen kekik, doğadan toplanarak satışa sunuluyor. Kentte kekik üzerine yapılan araştırmalarda ise bitkilerin yetiştirme koşulları, ürün verimleri ve uçucu yağ özellikleri inceleniyor.
YALOVA’DAN ALINAN ÖRNEKLER İNCELENDİ
Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nün yer aldığı bilimsel çalışmalardan birinde, Marmara Bölgesi’nde yetişen İstanbul kekiği popülasyonlarının verim ve kalite özellikleri araştırıldı. 2000–2004 yılları arasında yürütülen çalışma kapsamında Yalova, Bursa, Balıkesir ve Çanakkale’deki 61 farklı ekolojik alandan alınan örnekler değerlendirildi. Araştırmada İstanbul kekiği olarak adlandırılan Origanum vulgare subsp. hirtum bitkisinin gelişme biçimi, çiçeklenme zamanı, yaprak özellikleri, kuru yaprak verimi ve uçucu yağ içeriği ele alındı.
YAĞ ORANLARI VE VERİMLER BELİRLENDİ
Araştırmada incelenen örneklerde kuru yaprak veriminin dekara 84 ile 310 kilogram arasında değiştiği belirlendi. Uçucu yağ oranları ise yüzde 1,2 ile yüzde 5,7 arasında ölçüldü. Yapılan değerlendirmeler sonucunda 61 popülasyon arasından 10’u seçildi. Dört ildeki örnekleri kapsayan çalışma, incelenen kekiklerin verim ve yağ özelliklerinin birbirinden farklı olduğunu ortaya koydu. Açıklanan değerler, yalnızca Yalova’dan toplanan kekiklere değil, araştırmaya dahil edilen örneklerin tamamına ilişkin sonuçları içeriyor.
BAŞER VE TINMAZ ÇEŞİTLERİ TESCİL EDİLDİ
Yalova’da faaliyet gösteren Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nün ıslah çalışmaları sonucunda geliştirilen “Başer” ve “Tınmaz” isimli İstanbul kekiği çeşitleri, 12 Nisan 2018 tarihinde tescil edildi. Enstitü, iki çeşidin tesciline ilişkin duyuruyu aynı yıl yayımladı. Enstitünün çeşit tanıtım bilgilerine göre Başer çeşidinde bitki boyu ortalama 60 santimetreye ulaşıyor. Dekara ortalama 900 kilogram yaş ürün, 300–350 kilogram kuru ürün elde ediliyor. Ortalama uçucu yağ oranı yüzde 6–7 olan çeşidin yağında yüzde 78–80 oranında karvakrol bulunuyor. Tınmaz çeşidinde ise ortalama bitki boyu 70 santimetre olarak belirtiliyor. Dekara yaş ürün verimi ortalama 1.250 kilogram, kuru ürün verimi 400–500 kilogram arasında değişiyor. Ortalama uçucu yağ oranı yüzde 5 olan çeşidin yağındaki karvakrol oranı yüzde 70–75 düzeyinde bulunuyor.
ARIMAR77, 2023 YILINDA TESCİLLENDİ
Enstitünün tescilli kekik çeşitleri arasında “Arımar77” de yer alıyor. 7 Nisan 2023 tarihinde tescil edilen çeşit, çok yıllık, dik gelişen, pembe çiçekli ve ortalama 50 santimetre boyunda bir bitki olarak tanımlanıyor. Enstitünün yayımladığı katalogda, 2021 yılında Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan analizde Arımar77’nin uçucu yağ oranının yüzde 5,5, yağındaki timol içeriğinin ise yüzde 72 olarak belirlendiği aktarılıyor. Çeşidin bitki çayı ve uçucu yağ amaçlı kullanılabileceği belirtiliyor. Katalogdaki veriler, enstitünün geliştirdiği çeşitlere ait özellikleri kapsıyor.
