Çınarcık’ta 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı içerisinde yapılması planlanan yeni yapılaşma öncesinde arkeolojik araştırma sondajlarına başlandı. Yalova Müze Müdürlüğü Başkanlığında yürütülen çalışmalarla, İKSA projesinin uygulanacağı alanda yer altında korunması gereken herhangi bir kültür varlığı bulunup bulunmadığı araştırılıyor..
- Çınarcık’ta son yıllarda arkeolojik sit alanlarına yönelik koruma ve planlama çalışmaları da dikkat çekiyor. Resmi kayıtlarda Harmanlar Mahallesi’ndeki sit alanında tescilli mezar kalıntıları yer alırken, Aktoprak Mevkii’ndeki bir başka 3. derece arkeolojik sit alanı için de 2026 yılında koruma amaçlı imar planı süreci yürütüldü..
Haber / Zeynep TAŞTAN
Yalova’nın Çınarcık ilçesinde yeni yapılaşma öncesinde toprağın altında herhangi bir arkeolojik kalıntı bulunup bulunmadığının belirlenmesi amacıyla araştırma sondaj kazıları başlatıldı. Çalışma, 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı içerisinde uygulanacak İKSA, yani istinat ve koruma sistemi projesinden önce gerçekleştiriliyor. Yalova İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne bağlı Yalova Müze Müdürlüğü Başkanlığında yürütülen sondaj çalışmalarında, yapılaşmanın gerçekleştirileceği zeminin arkeolojik açıdan değerlendirilmesi hedefleniyor. Çalışmaları İl Kültür ve Turizm Müdürü E. Fatih Bayram ile Yalova Müze Müdürü Ali Sinan Özbey de yerinde inceleyerek ekiplerden bilgi aldı.
SONDAJ NEDEN YAPILIYOR?
- derece arkeolojik sit alanları, yapılaşmanın tamamen yasaklandığı alanlar anlamına gelmiyor. Ancak bu bölgelerde yapılacak yeni yapılaşmalardan önce arkeolojik değerlerin korunmasına yönelik özel prosedürler uygulanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının koruma esaslarına göre, 3. derece arkeolojik sit alanlarında inşaat izni verilmeden önce ilgili müze müdürlüğü uzmanlarınca sondaj kazısı yapılabiliyor. Çalışmalar sonucunda kültür varlığına rastlanması durumunda hazırlanan rapor Koruma Bölge Kuruluna iletiliyor ve uygulamanın nasıl devam edeceği kurul kararıyla belirleniyor. Bu nedenle Çınarcık’taki çalışma, doğrudan geniş çaplı bir arkeolojik kazıdan ziyade, yeni yapılaşmadan önce zeminin arkeolojik açıdan kontrol edilmesini amaçlayan araştırma sondajı niteliği taşıyor.
ÇINARCIK’TA SİT ALANLARI GÜNDEMDE
Çınarcık’ta son yıllarda 3. derece arkeolojik sit alanlarına ilişkin önemli koruma kararları da alındı. Belediyenin koruma amaçlı imar planı belgelerine göre Harmanlar Mahallesi’ndeki yaklaşık 1.642 metrekarelik alan için ilk sit tanımı Kocaeli Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 11 Haziran 2024 tarihli kararıyla yapıldı. Alanın sınırları 21 Ağustos 2024 tarihli ve 7342 sayılı kararla netleştirilerek 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak koruma altına alındı. Söz konusu plan belgelerindeki kurul haritasında alan içerisinde “tescilli mezar kalıntıları” da gösteriliyor. Bu kayıt, Çınarcık merkezindeki yapılaşma süreçlerinde arkeolojik denetimin neden önem taşıdığını ortaya koydu.
AKTOPRAK’TA DA KORUMA PLANI HAZIRLANDI
Çınarcık’taki bir diğer süreç ise Aktoprak Mevkii’nde yaşandı. 673 ada 3, 4, 5 ve 6 numaralı parseller ile tescil harici alanı kapsayan 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı için koruma amaçlı nazım ve uygulama imar planları hazırlandı. Planlar, Kocaeli Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 23 Temmuz 2026 tarihli kararıyla uygun bulundu, ardından Çınarcık Belediye Meclisi tarafından 14 Ağustos 2026’da onaylandı. Plan değişikliği 24 Ağustos’tan itibaren 30 gün süreyle askıya çıkarıldı. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün son açıklamasında başlayan sondaj çalışmasının hangi mahalle, ada ve parselde gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Bu nedenle mevcut kayıtların herhangi biriyle sondaj alanını kesin olarak eşleştirmek mümkün değil.
SONUÇLAR KORUMA SÜRECİNİ BELİRLEYECEK
Yalova Müze Müdürlüğü ekiplerinin gerçekleştireceği sondajlarda herhangi bir arkeolojik buluntuya rastlanıp rastlanmayacağı çalışmalar sonucunda ortaya çıkacak. Kültür varlığı tespit edilmesi halinde buluntunun niteliğine göre alanla ilgili süreç Koruma Bölge Kurulu tarafından yeniden değerlendirilebilecek. Herhangi bir kalıntıya rastlanmaması halinde ise yapılaşma süreci, ilgili kurul ve kurumların kararları doğrultusunda devam edebilecek. Yalova İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise çalışmaların, kültürel mirasın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla titizlikle sürdürüldüğünü bildirdi.
