AKKÖY ŞEHİTLERİ DUALARLA ANILDI
Akköy’de 1921 yılında Rum çeteleri tarafından şehit edilen 63 vatandaş, düzenlenen törende dualarla anıldı.
..”Aziz milletimizi soykırımla suçlayan ülkeler; kendi arşivlerinde ayrıntılı bilgiler bulunan Akköy’ü, Çalıca’yı, Çınarcık’ı, Kocadere’yi, Şenköy’ü, Armutlu, Fıstıklı ve Kapaklı’yı velhasıl Batı Anadolu’nun tamamında Türk halkına yapılan soykırımı neden görmezden geliyorlar?”
Haber \ Büşra GÜNDÜZ
Akköy’de 1921 yılında Rum çeteleri tarafından kurşuna dizilerek şehit edilen 63 vatandaş, düzenlenen anlamlı bir törenle anıldı. Akköy Şehitliği’nde gerçekleştirilen program, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Törene katılan protokol üyeleri, şehitliğe karanfiller bırakarak aziz şehitleri rahmet ve minnetle andı. Günün anlam ve önemine dair konuşmayı Muhsin Sevencan gerçekleştirdi.
SEVENCAN, 1921 YILINDA YAŞANAN KATLİAMI ANLATTI
Konuşmasına tarihin acı ama unutulmaması gereken bir yüzüne dikkat çekerek başlayan Muhsin Sevencan, “İşgal sırasında köyün nüfusu 550 idi. Civar köylerden gelip Akköy’e sığınanlar da vardı. Yunan askerleri işgal ettikleri Akköy’de halkın içine korku salmak, evlerini terk etmeye mecbur bırakmak için akıl almaz saldırılar yapıyordu. Önce tespit ettikleri zengin ailelerin evlerine baskınlar yapıp mal varlıklarını yağmaladılar. Bazılarını köy meydanında falakaya yatırıp acımasızca dövdüler. Sonra iplerle bağladıkları masum insanları tam da burada kurşuna dizdiler. Kaçmaya çalışanları kasaturalarla doğradılar. Ermeni ve Rum çetecilerini köylülerin başına bekçi olarak diktiler. 20 Nisan’da başlayan bu zulümler, 25 Mayıs’a kadar devam etti. 25 Mayıs’ta Uluslararası Araştırma Kuruluyla Kızılay ve Kızılhaç temsilcilerinin yapılan vahşetleri yerinde görüp rapor yazmak için köye gelecekleri işgalciler tarafından öğrenildi. Bir gün öncesinden mahalle yolları üzerindeki kan lekelerini temizlediler. Araştırma kurulu görmesin diye köylülere zorla kan lekelerinin olduğu yerlere toprak attırdılar. Öldürdükleri insanların mezarları görülmesin diye önlemler aldılar. Yaptıkları öğrenilmesin diye köy halkını kurula bilgi vermemeleri için tehdit ettiler. Kurul, köye geldiğinde sağ kalanlarla yüz yüze görüşmeler yaptı. Fakat halk korkudan konuşamıyordu. Çünkü köylülerden biri konuşur da hakikatleri anlatır diye kiminle görüşülse Yunan işgalcilerinin bekçisi Rum ve Ermeni çeteciler hemen başlarına dikiliyordu. Kurulun içinde bulunan Manchester Guardian gazetesinin muhabiri ünlü tarihçi Arnold Tonybee’nin verdiği bilgilere göre sadece 2 genç kardeş korkusuzca olan biteni kurula anlatabilmişti. Bir de köyün imamı kurula yaşananlar hakkında bilgi verebilmişti. Kurul, aldıkları bilgilere bağlı olarak öldürülenlerin cesetlerini ve toplu mezar yerlerini bulmuş ve şehitlerden 49’nun isimlerini tutanaklara geçirebilmiştir. Hatta Toynbee, gördükleri karşısında dehşete kapılmış, Yalova Yunan işgal kumandanını İzmir’deki ana karargâh komutanı Papulas’a şikâyet ederek “İnsanlık tarihi, böyle bir vahşete şahit olmamıştır” diyerek tepkisini ortaya koymuştur. Kızılhaç temsilcisi Gehry, Yunan işgal komutanı Papadopolos’la, ‘Biz dünya savaşında bile böyle vahşet ve engelleme görmedik. Masum insanları öldürmek Yunan ordusunun şerefini mi artıracak? Ülkeme döndüğümde bu gerçekleri tüm dünyaya duyurmak için gayret edeceğim’ sözlerini söyleyerek Türklere soykırım yapmaya dönüşen vahşeti kınamıştır. Tutulan raporlara göre Akköy’den 333 kişi Kızılay gemisi Gülnihal’le İstanbul’a nakledilmek için Yalova merkeze götürülmüştür. Akasya parkın önünden mavnalarla Gülnihal gemisine taşıma işleri yapılırken yine bekçilik görevi yapan Ermeni ve Rum çeteciler devreye girmesiyle, eli silah tutan erkeklerin gemiye binmesine izin vermemişlerdir. Gülnihal gemisine binen her kadın, her anne feryatlarıyla Yalova semalarını çınlatmış, geride bıraktığı, evlat, kardeş, koca, baba ve torunlarının şehit edileceğini anlamıştı. Kızılay temsilcisi Nazım bey, ‘O gün duyduğum feryatlar günlerce kulağımda çınladı. Yaşadığım bu olayın tesirinden uzun süre kurtulamadım’ diyerek tarihin bu kara sayfasını yazdığı raporuna not düşmüştür. Kurul, alıkonulan erkeklerin öldürülmesine caydırıcılık olsun diye isim listesi tutmuş, tekrar geldiklerinde bu isimlerin yaşayıp yaşamadığını kontrol edeceklerini söylemiştir. Maalesef Yalova ve köylerine ikinci kez kurul gelmemiş ve de gemiye binmesine izin vermedikleri erkeklerin sonlarının ne olduğunu kimse tespit edememiştir. Hepsinin acımasızca öldürülüp toplu mezarlara gömüldüğü bazı kayıtlarda mevcuttur.”
‘UNUTTURMAYACAĞIZ’
Genç nesillere seslenen Sevencan, tarihin unutulmaması gerektiğini ifade ederek, “Aziz milletimizi soykırımla suçlayan ülkeler; kendi arşivlerinde ayrıntılı bilgiler bulunan Akköy’ü, Çalıca’yı, Çınarcık’ı, Kocadere’yi, Şenköy’ü, Armutlu, Fıstıklı ve Kapaklı’yı velhasıl Batı Anadolu’nun tamamında Türk halkına yapılan soykırımı neden görmezden geliyorlar? Biz onların bu sağır duruşlarına ve sessiz hallerine tarihi bilgi ve belgelerle cevap vermeye devam edeceğiz. Şehitliklerimizin etrafında toplanıp hafızalarımızı taze tutacağız. Gençlerimizi milli şuurla donatıp hem zaferlerimizi öğreteceğiz hem de kederlerimizi bir kez daha yaşanmasın diye unutturmayacağız” dedi.
AKKÖY ŞEHİTLERİ DUALARLA YAD EDİLDİ
Programda öğrenciler, şehitler anısına şiirler okudu. Duygusal anların yaşandığı tören, Bursa Tarihi Mehteran Takımı’nın gösterisiyle coşkulu bir havaya büründü. Ardından Termal Müftülüğü tarafından Kur’an-ı Kerim tilaveti ve Mevlid-i Şerif okundu. Şehitlik ziyareti ve şehitliğe karanfil bırakılmasının ardından tören sona erdi. Katılımcılar, 1921’de Akköy’de hayatlarını kaybeden 63 şehidi bir kez daha dualarla yâd etti.
