Kaynak: İşte YALOVA kitabı (Ekim-2012)
YALOVA’NIN TARİHİ -1-
Haber Merkezi
- Giriş
Eski devlet salnameleri incelendiğinde, Yalova'nın, 1530' larda İzmit vilayetine (liva) bağlı bir kasaba (Yalak-Abad) olduğu görülüyor. Yalova'nın 1867' de Hüdavendigar vilayetinin Bursa Sancağı'na, 1899'da Karamürsel kazasının nahiyesi olarak müstakil İzmit Sancağı'na bağlı olduğu görülür. Yalova, 1901 yılında ilçe yapıldı. 1921 yılında Yalova'ya kaymakam olarak atanan Demir Hulusi Bey, düşman altındaki ilçeye giremeyince Kabaklı köyünü ilçe merkezi yapmıştı. Düşman Yalova'dan atılınca Yalova, tekrar ilçe merkezi konumuna getirilmişti.30 Mayıs 1926 tarihinde yapılan yönetsel düzenleme sırasında nahiye haline getirilen Yalova, Kocaeli ilinin Karamürsel ilçesine bağlandı. Yalova, 2 Haziran 1929'da Atatürk'ün isteği üzerine çıkartılan bir kanun gereğince ilçe yapılarak İstanbul iline bağlandı.
Yalova, son olarak 1995 yılında İstanbul'dan ayrılarak Türkiye'nin 77 kodlu ili oldu.
- Bithynia Krallığı Dönemi.
Bithynia, M.Ö. 7. yüzyılda, Thrakia'dan Küçük Asya'ya geçerek İstanbul Boğazı'ndan Sakarya Irmağı'nın doğusuna ve Karadeniz'den Marmara Denizi'ne kadar uzanan topraklara yerleşmiş, Thrak kökenli bir toplumdur. Bithynialılar, Marmara Denizi'nin doğu kıyılarına yerleştiklerinde Yalova ili ve toprakları da Bithynia Krallığı topraklarına katıldı. Bithynia Krallığı,1. Daris'un M. Ö. 513-512 seferinden sonraki dönemde Helespontos Frgiyası Satraplığı'na bağlandı. M.Ö. 377-327 yıllarında İskender'in Bithynia'ya atadığı komutanı Kalas'ı yenen Bithynialılar, onları topraklarından atmışlardır. Bithynia Krallığı, en önemli dönemini Kral Zipoites zamanında yaşadı. O'nun zamanında Kalkhedon (Kadıköy), Astakos (İzmit), Kios (Gemlik), Pontika (Karadeniz), Amısos (Samsun) bölgeleri alınmış, sınırlar genişletilmiştir. M. Ö. 280’den sonra ölen Kral Zipoites‘in yerine oğlu Nikomedes (M.Ö. 279-255) geçti. Nikomedes, babasının siyasetini daha da genişletti ve komşuları ile anlaşmalar yaptı. Nikomedes, çeşitli illere atadığı kardeşleri hep birlikte isyan edince zor durumda kaldı. Makedonia ve Yunanistan, istila eden Galatlar'dan yardım istedi. Galatlar’dan Lutharius 'un yönetiminde 20.000 kişilik bir boy, eş ve çocukları ile Bithynia'ya gelerek Nikomedes’in karşılaştığı güçlüğü çözdü. Daha sonra bu boya Sakarya ve Kızılırmak arasına yerleşme izni verildi. Yerleştikleri yöreye de Galatia denildi. Bithynia Kralı Nikomedes güvenlik içinde yaşarken ülkesinin başkentini İzmit'e taşıyarak kente Nikomedia (İzmit) adını verdi ve kendi adına sikke bastıran ilk kral ünvanını aldı. Bu tarihte Yalova bölgesi Bithynia toprakları içindedir. Fakat yörenin herhangi bir varlığı görülmemektedir. Nikomedes' in ölümünden sonra yerine oğlu Zialeas (M.Ö. 255-230) geçer ve o dönemde Bithynia'da kargaşalar başlar. Sonunda Zialeas, M.Ö. 230 yılında öldürülür ve yerine 1, Prusias (M.Ö. 230-182) geçer. 1. Prusias, iyi dostluklar kurmak amacıyla, Kios (Gemlik) ve Myrlia'yı (Mudanya) komşulardan Makedonia Kralı 5. Philip'e armağan olarak vermiştir. Bu iki bölgeyle beraber Yalova topraklarının kıyı şeridi de Makedonia Kralı 5. Philip'in armağanları arasındadır. 1. Prusias, Hannibal'a kucak açmış ve birlikte düşmanlara karşı savaşmıştır. Hannibal, Bithynia Kralı 1. Prusias'a armağan olarak Prusa od Olympum (Bursa) kentini kurmuştur. 1.Prusias’ın ölümünden sonra yerini oğlu 2. Prusias aImış, ancak 2. Prusias aynı gelişmeyi gösterememiştir.
(Yarın: Roma-Bizans dönemleri)
