TARİHİN SESSİZ TANIĞI: HACI MURATLAR MESCİDİ
Yalova’nın Fevziye Köyü’nde bulunan ve Osmanlı döneminin kırsal ibadet anlayışını yansıtan Hacı Muratlar Mescidi, restorasyonu tamamlanmış haliyle bugün aktif olarak ibadet amacıyla kullanılmaya devam ediyor.
Toplam 26 metrekarelik alanı ve yaklaşık 30 kişilik kapasitesiyle Türkiye’nin en küçük mescitlerinden biri olma özelliğini taşıyor.
1878 yılında inşa edilen mescit, bölgedeki yerleşim sürecinin ve Osmanlı mimarisinin günümüze ulaşan nadir örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Haber \ Büşra GÜNDÜZ
Yalova’nın Fevziye Köyü’nde yer alan ve Osmanlı-Rus Harbi sonrası Anadolu’ya yerleşen Çerkes topluluklarının izlerini taşıyan Hacı Muratlar Mescidi, restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeniden ibadete açılarak mahalle yaşamındaki yerini aldı. Türkiye’nin en küçük mescitlerinden biri olma özelliğini taşıyan yapı, mütevazı ölçülerine rağmen taşıdığı tarihi ve kültürel değerle dikkat çekiyor.
ÇERKES YERLEŞİMİNİN SESSİZ HAFIZASI
Osmanlı-Rus Harbi’nin ardından Anadolu’nun farklı bölgelerine iskân edilen Çerkes topluluklarının inanç ve yaşam kültürünü yansıtan Hacı Muratlar Mescidi, Fevziye Köyü’nün tarihsel dokusunda önemli bir yere sahip. 1878 yılında inşa edilen mescit, bölgedeki yerleşim sürecinin ve Osmanlı mimarisinin günümüze ulaşan nadir örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
BAĞDADİ TEKNİKLE İNŞA EDİLDİ
Mescit, Osmanlı döneminde kırsal yapılarda sıkça tercih edilen bağdadi teknikle inşa edildi. Ahşap karkas sistemin dolgu malzemesiyle tamamlandığı bu yapı tekniği, hem dönemin yerel ustalık anlayışını hem de sade ibadet mekanı anlayışını yansıtıyor.
MESCİDİN MİNARESİ YOK
Mescidin hemen yanında yer alan meşe ağacının geçmişte minare işlevi gördüğüne dair sözlü anlatımlar dikkat çekiyor. Köy halkı tarafından aktarılan bilgilere göre, ezan uzun yıllar bu meşe ağacından okundu. Restorasyon sürecinde bu kültürel hafızaya atıfla meşe ağacına ahşap bir merdiven yapılarak, geçmişteki bu uygulama sembolik olarak yaşatıldı.
YARIM ASIRLIK SESSİZLİK
Yaklaşık 50 yıl boyunca ibadete kapalı kalan mescit, uzun süre kullanılmamasına rağmen özgün yapısını büyük ölçüde korumayı başardı. Bu yönüyle Hacı Muratlar Mescidi, Osmanlı döneminden günümüze ulaşabilmiş ender kırsal ibadet yapıları arasında yer alıyor.
ASLINA UYGUN RESTORASYON
Yalova İl Özel İdaresi tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları 2023 yılında başlatıldı ve 2024 yılında tamamlandı. Çalışmalar kapsamında yapının özgün dokusu korunurken, mescit yeniden ibadete uygun hale getirildi. Restorasyonun ardından yapı, aktif olarak kullanılmaya başlandı.
MAHALLE YAŞAMININ BİR PARÇASI
Günümüzde Hacı Muratlar Mescidi, mahalle sakinleri ile güzergâh üzerinden geçen vatandaşlar tarafından ibadet amacıyla kullanılıyor. Küçük ölçeğine rağmen işlevselliğini sürdüren yapı, geçmişten günümüze uzanan ibadet geleneğini yaşatmaya devam ediyor.
TÜRKİYE’NİN EN KÜÇÜK MESCİTLERİNDEN BİRİ
Hacı Murat’ın çocukları tarafından bağdadi yöntemle inşa edilen mescit; 4,5 metre en, 6 metre uzunluk ve 3 metre yüksekliğe sahip. Toplam 26 metrekarelik alanı ve yaklaşık 30 kişilik kapasitesiyle Türkiye’nin en küçük mescitlerinden biri olma özelliğini taşıyor.
