Yukarı Çık

YALOVA BALTACI ÇİFTLİĞİ

11 Nisan 2021 Pazar 14:25:23
1779 kez okundu.

 

Sultan Abdülhamid tarafından 7.000 Osmanlı lirasına satın alınan Baltacı Çiftliği’nin bağlı olduğu bazı araziler 18 Mart 1899 tarihinde Defter-i Hakani memurları tarafından tespit edildi. Baltacı Çiftliği’ne bağlı altı ayrı arazi ve bu arazilere bağlı koruların yanında yaylaklardan da bahsedilmektedir.

                Bu yaylakların sınırları Gemlik ve Orhangazi hudutlarına kadar uzanmaktaydı. Arşivlerden ilgili belgenin çevirisini yaparak konuyu incelemeye çalıştım.

                Ortaya çıkan duruma göre Baltacı Çiftliği, Dağ Hamamlarına ait arazidir. Böyle olmasına rağmen çiftliğin bir İngiliz generale ait olması ayrıca manidar olan bir meseledir. Londra’da yaşayan Mösyö Arthur William Donsy, vefat edince bu çiftlik arazisine Galata Bankerleri göz dikiyor. Araya kimler giriyorsa varisi olmayan Arthur William Donsy’nin adı değiştirilerek Arthur William Ramsi şekline dönüştürülüyor. İsmi değiştirilip İstanbul ikametinde gösterildikten sonra çocukları olduğuna dair belgeler üretiliyor. Çiftliği incelemeye gelen arazi müfettişleri çevre köy halkının ihbarıyla durumu öğrenip inceleme ve soruşturma yapıyor. Olay mahkemeye intikal ediyor. Mahkeme sonucu İngiliz General Arthur William Donsy’e ait çiftliğe Osmanlı miras hukukuna göre varisleri olmayan ecnebilere ait arazilerin hazineye devri maddesi mucibince gereği yapılıyor.

                Sultan Abdülhamid, bu sürecin sonunda Dağ Hamamlarını ve Çiftlik arazilerini Galata Bankerlerine kaptırmamak için yedi bin Osmanlı lirası karşılığında özel mülkiyetine katıyor. Çünkü Galata Bankerleri devlete borç para verdiği için hazineye bağlı bazı işletmelere temlik koyabiliyordu. Nitekim çiftliğin Baltacı ismini alması bu ara dönemde Galata Bankerlerinden Baltazzi kardeşlerin kısa bir süre tasarruf yetkisini alması ve kanunen araziyi ele geçirme çabasından ibarettir.

                Aslında bu güzel belgenin bir başka yanı daha var. Çiftliğe bağlı yaylakların Gemlik ve Orhangazi’ye sınır olduğu ifadesinden hareketle Sudüşen Şelalesi ve diğer sınırlar mahkeme kararıyla tekrar Yalova’ya kazandırılabilir.

                Sudüşen Şelalesi ve o hattaki alanlar Yalova mücavir alanı olmadıkça bir yanımız her daim eksik kalacaktır. Bursa sınırlarının bize bakan dağ yüzlerinde olmasının mantığı nedir? Eskiler “akar-bakar” o mahalle aittir der.

                Kanaatimce bu konuda el birliği ile adım atmanın zamanı gelmiştir.

                Böyle güzel bir girişime sebep olmak da beni ziyadesiyle mutlu eder.

                İlgili belgenin çevirisini bilgilerinize sunuyorum:  

                 

               

DEFTER-İ HAKANİ BAKANLIĞI

Mektup kalemi

Adet 2

Hazine-i Hassa Nezâret-i Celilesi’ne

Atufetli Efendim Hazretleri

 

 

Taraf-ı eşrâf-ı Hazret-i Hilafetpenâhiden mübâyıa buyrulan Yalova’daki Baltacı Çiftliği müştemilatından altı kıta tarla ve korusu ve yaylakın vüsati ile beraber hududu Gemlik ve Pazarköy hududuna mülahık olduğu ve haritası mevcud olmadığı gibi bu hudud meyanında bir takım karyeler dahi bulunduğu cihetle mezkûr çiftliğin arazisinin senede rabtı hususunda bir günâ sehv ve hata zuhuruna mahal kalmamak ve çiftliğin devr-i tesliminde hazır bulunmak üzere Hazine-i Hassa-i Şahane’den zikr olunan çiftliğin hududuna ma’lumât-ı kâmilesi olan bir memurun i’zâmı veyahut tensib olunacak suret-i âhirle muamele olunması lüzumu İzmit Sancağı Defter-i Hakâni memuriyeti vekâletinden işâr olunmuş olduğundan bu babdaki mütâlia-i atufetlerinin istifarisi senedât idaresinden ifade kılınmış olmakla ol babda emir ve irade hazret-i men ledi-l emrindir. 6 Zilkade 1316 ve 6 Mart 1315 (18 Mart 1899)

 

İmza

Defter-i Hakani Bakanı

(Devlet Arşivleri HH.THR.- 46 – 14)

Haber Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.


Haber Portalı