İMAM ŞAMİL VE YALOVA
4 Şubat…
İmam Şamil vefat etti.
Kahramanlığı ve efsane liderliği dünyaca kabul gördü.
Bazı Kafkas halkları onun bu kahramanlığını kıskandı.
Rus Çarı II. Aleksandr, İmam Şamil’i esir görerek değil, misafir kabul ederek ağırladı.
10 yıl, Rus gözetimi altında yaşadı.
Kafkasya halkı, İmam Şamil’in esaret altında olmasını kabullenemedi. Sultan Abdülaziz’e istekte bulunuldu ve esaretin sonlandırılması istendi.
Rus Çarı, İmam Şamil’i, oğlu Muhammed Şafi’yi gözetimde bırakması karşılığında İstanbul’a göndermeyi kabul etti.
Sultan Abdülaziz bu efsane kahramanı İstanbul’da törenle karşıladı. Özel bir vapurla hacca gitmesini sağladı.
İmam Şamil, 1871 yılında hac ziyareti için bulunduğu Arabistan'da vefat etti. Medine'de Cennet-ül Baki mezarlığında Rufai tarikatının şeyhi SeyyidRüfai tarafından cenaze namazı kıldırılarak defnedildi.
Şeyh Şamil’in…
Osmanlı dönemi resmi yazışmalarında “Kumuk” kabilesinden olduğu belirtilir.
Değişik tarihi kaynaklar da “Avarlar” soyundan geldiği ifade edilir.
Kumuklar, Kıpçak ve Oğuz boyları karışımı; Avarlar ise Prototürk kökenli olup Altaylar’da Göktürk boylarıyla birlikte yaşayan topluluklardır.
Zaten Avarlar ve Kumuklar, Dağıstan’ın en kalabalık topluluklarından olup birlikte bağımsızlık mücadelesi vermişlerdir.
İmam Şamil’in Avarlardan olduğu daha yaygın kanaattir.
Onun soyundan gelen akrabaları Bursa ilinin Orhangazi ilçesinin Reşadiye köyüne yerleştirildi.
Reşadiye köy, şimdi Yalova merkeze bağlı Güneyköy’dür.
Kumuk bölgesinden Türkiye’ye gelenler yani Güneyköylülerin akrabaları Osmanlı arşiv kayıtlarına göre…
Adana, İstanbul, Aydın, Kütahya, Bolu, Kastamonu, Kars, Manisa, Bursa, Sivas-Uzunyayla, Trabzon-Sürmene, Zonguldak-Ereğli yerleşimlerinde iskân edildi.
Şeyh Şamil’in akrabaları Güneyköylüler için…
Sözü nereye getirmek istediğimi merak etmişsinizdir.
Elimde yetki olsa…
Güneyköy’de, uygun bir mekâna, devasa bir İmam Şamil anıtı dikerdim.
Görünüşü, yiğitliğiyle paralel olan; etkileyici ve mesaj içeren heybetli biranıt…
Şüphesiz, her yıl, 4 Şubat’ta anma töreni düzenlenmesine saygı gösteriyorum.
Lakin böyle bir kahramana…
Yalova’da…
Suyu çıkmış heykeller silsilesi içinde…
Ayıp olmasın diye bir büst dikmek…
Hatırasına saygı göstermek değildir.
Hâlbuki…
Osmanlı padişahları, Şeyh Şamil’in birinci derece yakın akrabalarına sahip çıkarak çocuklarına ve yakınlarından bazılarınamaaş bağladı. Türkiye’ye göç edenleri değişik bölgelerde iskân ettirdi.
Şeyh Şamil’in Güneyköy’deki akrabaları ise Dağıstan’dan 1898 yılında ayrıldı.
Önce Sivrihisar’a geldiler. Buranın havasını ve iklimini beğenmedikleri için İzmit Sancağı, Yalova Kazası, Çağşak köyüne yerleştirildiler. Köy bugün meskûn alan değildir. 1918 yılında Ermeniler tehcirden dönünce Dağıstan göçmenleri açıkta kaldı. Sıkıntıya düştüler. Bursa valiliğinin ilgisiyle 1918 yılı sonlarına doğru Orhangazi’ye bağlı Elmalı mevkiine yerleştirildiler. Şeyh Mehmet Medeni ve Şeyh Şerafettin’in önderliğinde imar edilen köye Sultan V. Mehmet Reşat’ın himayelerine vefa borcu olarak Reşadiye adını verdiler. Cumhuriyetin kuruluşundan sonra köy, Yalova’ya bağlanarak Güneyköy adını aldı.
1920 yılında başlayan Yunan işgalinden bir yıl önce, köy hakkında inceleme yapan Göçmenler Genel Müdürlüğü Müfettişlerinden birinin raporundaki “Muntazam ve oldukça büyük üç camisi, bir medrese ile erkek öğrenciler için İptidai ve Rüştiyeyi kapsayan bir okulu vardır. Ayrıca kız öğrenciler için İptidai derecesinde bir okulu vardır. Köy sokaklarının düzeni ve temizliği ve buna bağlı olarak okul, cami ve diğer genel binaların güzel idare edilmesinde ve korunmasında başarılı olunduğu gözlerden kaçmamaktadır.”ifadesi dikkat çekicidir.
Şeyh Şamil’i anma töreni…
141. yılında…
Güneyköy’de 5 Şubat Pazar günü saat 11.00’de gerçekleşecek…
Sadece siyasi lider olmanın ötesinde dini önderliği de bulunan İmam Şamil’i rahmetle anıyor, ruhu şâd olsun diyorum.
Bu vesileyle Güneyköylüleri yerine getirdikleri anlamlı etkinlik sebebiyle tebrik ediyor…
Selamlarımı sunuyorum.
|