Mazhar AYDIN


TENFİZ DAVASI

Sadece yurt dışında yaşayıp bir şekilde boşanmak zorunda kalan kişilerin bildiği bir dava türü olan Tenfiz davası uygulamada mantığı çok zor kabul ettirilebilecek bir davadır. Zira yurt dışında yaşayıp oradaki mahkemelere müracaat ederek boşanan şahısların Türkiye’deki nüfus kütüğünde boşanmış görünebilmesi için Aile mahkemesine dava açarak, yabancı mahkeme kararının tenfiz edilmesi gerekmektedir. İşte bunun için aşağıda belirteceğimiz şartların oluşması gerekmektedir.

 

Tenfiz davasının şartları :

 

  1. Yabancı bir mahkeme tarafından verilen ve kesinleşen bir boşanma kararı
  2. Yabancı Mahkeme Kararının tamamının yeminli tercüman tarafından Türkçe'ye tercüme edilmiş ve resmi kurumlar tarafından tasdik edilmiş onaylı sureti
  3. Tenfizi istenen mahkeme kararının mutlaka mahkeme tarafından verilmesi ve mahkeme hükmü niteliği taşıması gerekir. Valilik, Belediye vb. idari birimlerin verdiği kararın tenfizine karar verilemez.
  4. T.C. ile ilamın verildiği yabancı devlet arasında yasadan doğan fiili veya hukuki karşılıklılık (mütekabiliyet) veya bu konuda anlaşma(sözleşme) olmalıdır.
  5. Yabancı Mahkeme kararının kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir, (örneğin Türk hukukunda aslolan velayet konusunda küçüklerin menfaatleridir (Ruhsal ve Düşünsel gelişim). Eğer bu kural göz ardı edilmiş ise tenfiz kararı verilemez.)
  6. İlamın Türk Mahkemelerinin kesin yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması gerekir.(Taşınmazın aynına ilişkin davalarda Türk mahkemelerinin yetkisi kesindir.) Ancak Boşanma, Ayrılık ve Evliliğin iptali gibi davalar da kesin yetki yoktur.
  7. Yabancı ülke kanunları uyarınca kendisine karşı tenfizi istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyapta hüküm verilmiş olsa dahi, bu kişinin yukarıda ki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemelerine itiraz etmemiş olması gerekir. İtiraz etmiş ise davanın reddine karar verilmelidir. Kısacası Tenfiz kararı verilebilmesi için yabancı mahkeme tarafından usulüne uygun olarak karşı tarafa savunma hakkı verilmesi gerekir.
  8. Türklerin kişi hallerine ilişkin yabancı ilamda Türk kanunlar ihtilafı kuralları gereğince, yetkili kılınan hukukun uygulanmamış ve Türk vatandaşı olan davalının tenfize bu yönde itiraz etmemiş olması gerekir. (2575 s. k. 13.madde) Diğer bir anlatımla Türk kanunlar ihtilafı kuralları gereğince Türklerin boşanma davaları için öngörülen hukukunun uygulanmadığının belirlenmesi ve bu yönde davalının itirazda bulunması halinde tenfiz kararı verilemez.

 

Yukarıda belirtilen şartların oluşması halinde yabancı mahkeme kararının tenfizi davası;  Türkiye’de davacının ikametgahının bulunduğu yer Aile Mahkemesinde açılmaktadır. Aksi halde boşanma gerçekleşmediğinden yeniden evlilik söz konusu olmamaktadır. Dava sırasında en büyük güçlük tebligat konusunda çıkmaktadır. Zira; özellikle yabancılarla evlilikte boşanma gerçekleşmişse sonradan tenfiz yapılabilmesi için yabancı eşe de tenfiz davasının dilekçesinin tebliği zorunluluğu bulunduğundan, tebligat da yabancı ülkeye Bakanlıklar aracılığı ile gönderildiğinden dava yıllarca sürebilmektedir. Bu işin usulü doğru ama vatandaş usulü bilmediğinden ve yıllar sonra tenfiz davası açıldığından kişiler birbirlerini ve dolayısıyla adresleri de bulamadıklarından süreç daha da uzayabilmektedir. Sürecin kısalması için öncelikle vatandaşın bilinçlenmesi, yurt dışındaki temsilciliklerin vatandaşı doğru bilgilendirmesi ve tebligat sürecinin de kısaltılması gerekmektedir.    


defa okundu.
03.03.2011



Copyright © HABERCİ GAZETESİ

İsmet Acar Caddesi 40/A Yalova | Telefon 0.226 814 13 32 - Fax: 0.226 811 03 00
habercigazetesi77@gmail.com